# Gruffydd Penrhyn Jones

Mae hanes erioed wedi cael ei ddefnyddio fel arf i gyfiawnhau gweithredoedd yr elît, ac i greu syniad o neilltuolrwydd cenedlaethol. Golyga hyn bwysleisio llwyddiannau’r famwlad ac, yn fwy na dim, anghofio ei ffaeleddau a’i phechodau. Mae creu…

Dyma’r bywgraffiad cynhwysfawr cyntaf o’r awdures Jane Williams a gyhoeddodd ei chyfrol gyntaf, o farddoniaeth Saesneg, yn 18 oed, ond na ddaeth i amlygrwydd nes oedd hi’n 42 oed, yn sgil sgandal y Llyfrau Gleision. Yr oedd ei phamffled Saesneg…

Yn 2009, cyhoeddwyd enwau byrddau iechyd newydd Cymru. Fel meddyg teulu yng Ngwynedd, fy ymateb cyntaf ar glywed fy mod am weithio i Fwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr oedd gofyn ‘Betsi pwy?’ a ‘Pa brifysgol?’ Erbyn heddiw, mae nifer o lyfrau ac…

‘Pryd wyt ti’n disgwyl i’r llo ’ma gael ei eni?’ Dyna’r cwestiwn a ofynnwyd i eneth ddeuddeg oed yn 1940 pan gyrhaeddodd ben ei thaith yn Sweden. Roedd wedi teithio bum can milltir ar ei phen ei hun o’i chartref yng Ngwlad y Saami yn y Ffindir. Yn…